SUN’IY INTELLEKTDA MATEMATIK TAFAKKUR: IMKONIYATLAR, CHEGARALAR VA TA’LIMIY AHAMIYATI

  • Quchqorov Akobir — Xalqaro NORDIC universiteti magistrantlari
  • Ashuraliyeva Saida Saibjonovna — Xalqaro NORDIC universiteti magistrantlari
  • Tursunxo‘jayev Sherzodjon Shokirjon o‘g‘li — Xalqaro NORDIC universiteti magistrantlari
Jurnal
«Fan va ta'lim yangiliklari» ilmiy-amaliy jurnali
Son
Fan va ta'lim yangiliklari" jurnali 2026-yil 10(1)-soni
Sahifalar
430-441
Nashr sanasi
DOI
https://doi.org/10.5281/zenodo.23880017

Annotatsiya

Mazkur maqolada sun’iy intellekt tizimlarida matematik tafakkurning modellashtirilishi, uning inson matematik tafakkuridan farqli jihatlari, mavjud imkoniyatlari va cheklovlari hamda matematika ta’limidagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida katta til modellari, neyro-simvolik tizimlar va formal isbotlash vositalariga oid 2021–2024-yillarda e’lon qilingan ilmiy tadqiqotlar natijalari qiyosiy o‘rganilgan. Tahlil natijalariga ko‘ra, GSM8K testida katta til modellarining matematik masalalarni yechish aniqligi turli modellar va yondashuvlarga qarab 17,9 foizdan 92 foizgacha yetgani, olimpiada geometriyasi masalalarini yechishda esa AlphaGeometry neyro-simvolik tizimi 30 ta masaladan 25 tasini muvaffaqiyatli isbotlagani aniqlangan. Shu bilan birga, masala shartiga mazmunan ahamiyatsiz ma’lumot kiritilishi modellar natijalarining sezilarli pasayishiga olib kelishi ularning mantiqiy barqarorligi va mazmunni anglash imkoniyatlari hali cheklanganligini ko‘rsatadi. Maqolada sun’iy intellektning matematik tafakkurni modellashtirishdagi statistik, simvolik va neyro-simvolik yondashuvlari tahlil qilinib, ulardan ta’lim jarayonida samarali foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, matematik tafakkur, katta til modellari, fikrlash zanjiri, neyro-simvolik tizim, formal isbot, AlphaGeometry, matematik modellashtirish, matemat-ika ta’limi

PDF yuklab olish