OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA YER FANLARINI O‘QITISHNING KOMPETENSIYAVIY METODOLOGIYASI: DALA-AMALIY TA’LIM, GEOAXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA MUAMMOGA YO‘NALTIRILGAN YONDASHUV INTEGRATSIYASI

  • Xujakulov Amirjon Murodovich — Qarshi davlat texnika universiteti “Geologiya va konchilik ishi” kafedrasi dotsenti
Jurnal
«Fan va ta'lim yangiliklari» ilmiy-amaliy jurnali
Son
Fan va ta'lim yangiliklari" jurnali 2026-yil 11-soni
Sahifalar
211-220
Nashr sanasi
DOI
https://doi.org/10.5281/zenodo.24073722

Annotatsiya

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida Yer fanlarini o‘qitishni fanlararo, kompe-tensiyaviy va dalillarga asoslangan yondashuvlar orqali takomillashtirishning metodologik modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqot nazariy-metodik xarakterga ega bo‘lib, geologiya, geomorfologiya, gidrogeologiya, mineralogiya va mineral xo-mashyoni qayta ishlashga oid o‘quv vazifalarini tizimlashtirish, xalqaro geofanlar pedagogikasi bo‘yicha ilmiy manbalarni tahlil qilish hamda natijaga yo‘naltirilgan baholash mezonlarini loyihalashga asoslanadi. Taklif etilgan model olti o‘zaro bog‘liq bosqichni qamrab oladi: diagnostika, fazoviy tasavvurni shakllantirish, dala yoki virtual kuzatuv, miqdoriy tahlil, dalilga asoslangan muhokama va refleksiya. Unda geologik karta va kesmalarni o‘qish, GIS vositalaridan foydalanish, namuna bilan ishlash, tabiiy jarayonlarni modellashtirish va muhandislik qarorini asoslash kompetensiyalari uchun baholash indikatorlari aniqlashtirilgan. Ilmiy-metodik modelning qo‘llanishi “Materiallarni saralash va klassifikatsiyalash” mavzusidagi ma’ruza asosida fanlararo amaliy mashg‘ulot loyihasi bilan namoyish etilgan. Aso-siy natija — o‘quv natijasi, ta’lim faoliyati va baholash usulini yagona mantiqiy tiz-imga keltiruvchi tatbiq etishga tayyor o‘quv dizayni hamda kelgusidagi pedagogik tajribani tashkil etish protokoli. Ushbu ishda talabalar ishtirokida empirik sinov o‘tkazilmagan, shuning uchun taklifning ta’lim samaradorligini oshirgani haqida tajribaviy da’vo qilinmaydi.

Kalit so‘zlar: Yer fanlari, geofanlar pedagogikasi, oliy ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, dala amaliyoti, GIS, fazoviy fikrlash, virtual dala ekskursiyasi, muammoli ta’lim, ru-brikali baholash

PDF yuklab olish