MINERALOGIYA FANIDA MINERALLARNING FAZALARARO O‘ZGARISHLARINI TAHLIL QILISHDA KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV
Annotatsiya
Mazkur maqolada mineralogiya fanini o‘qitish jarayonida talabalarning minerallarda yuz beradigan fazaviy o‘zgarishlarni ilmiy dalillar asosida tahlil qilish kompetensiyalarini rivojlantirish masalasi yoritilgan. Mineralogiya kursida polimorf o‘tish, suvsizlanish va izomorf almashinish jarayonlarini o‘rganishda uchraydigan metodik muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etishga qaratilgan kompetensiyaviy yondashuv taklif etilgan. Tadqiqotning maqsadi mineralogik hodisalarni tarkib, kristall tuzilish, fizik-kimyoviy sharoit, ilmiy dalil va tahlil chegaralari o‘rtasidagi bog‘liqlik asosida o‘rgatish metodikasini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlarni mazmuniy-qiyosiy tahlil qilish, o‘quv natijalarini konstruktiv muvofiqlashtirish, muammoli vaziyatlarni modellashtirish va mezonlarga asoslangan baholash usullaridan foydalanildi. Natijada mineralogik jarayonlarni tahlil qilishga yo‘naltirilgan besh bosqichli metodik model, 90 daqiqalik amaliy mashg‘ulot ishlanmasi hamda beshta kompetensiya ko‘rsatkichi asosida ishlab chiqilgan to‘rt darajali baholash mezonlari taklif etildi. Shuningdek, gipsning fazaviy o‘zgarishlariga oid nashr qilingan rentgenfazaviy tahlil natijalari asosida amaliy keys ishlab chiqildi. Taklif etilgan metodika talabalarda mineralogik hodisalarni farqlash, ilmiy dalillarni tahlil qilish va asoslangan xulosalar chiqarish ko‘nikmalarini baholash imkonini beradi. Biroq metodikaning ta’lim samaradorli-giga ta’siri hali empirik tajriba asosida tekshirilmagan.
Kalit so‘zlar: mineralogiya, kompetensiyaviy yondashuv, fazaviy o‘zgarish, polimorfizm, izomorfizm, suvsizlanish, kristall tuzilish, rentgenfazaviy tahlil, dalilga asoslangan ta’lim, baholash mezonlari