ERTAK VOSITASIDA IJTIMOIY-AXLOQIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH
Annotatsiya
Maqolada ertakning maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirish vositasi sifatidagi imkoniyatlari nazariy-analitik va konstruktiv tadqiqot asosida asoslanadi. Tadqiqotning maqsadi — ertakning psixologik taʼsir mexanizmini ochib berish, oʻzbek xalq ertaklarini qadriyat mezoni boʻyicha tasniflash hamda ular bilan ishlashning metodik zanjirini loyihalashdan iborat. Tadqiqotda mazmuniy tahlil, narrativ tahlil, tasniflash, qiyosiy-tipologik usul va modellashtirish qoʻllanilgan. Natijalar ertakning taʼsiri uch bosqichli mexanizm orqali kechishini koʻrsatdi: qahramon bilan identifikatsiya, hissiy kechinma va axloqiy xulosaning bola tomonidan mustaqil chiqarilishi. Tadqiqotning markaziy xulosasi shundan iboratki, uchinchi bosqich kattalar xulosani tayyor holda aytib qoʻyganda sodir boʻlmaydi; empirik dalillar ham jazo bilan tugaydigan hikoyalarning ijobiy namunaga asoslangan hikoyalarga qaraganda kam samarali ekanligini koʻrsatadi.
Kalit so‘zlar: ertak, ijtimoiy-axloqiy qadriyatlar, axloqiy tarbiya, identifikatsiya, narrativ, maktabgacha taʼlim, xalq ogʻzaki ijodi, axloqiy mulohaza, qadriyatlar taksonomiyasi, nasihatgoʻylik