DARSLIK MATNINING KOGNITIV-DIDAKTIK XUSUSIYATLARI VA O‘QUVCHILARNING O‘QIB TUSHUNISH KOMPETENTLIGI: INTEGRATIV TAHLIL

  • Umarov Bahrom Norboyevich — Surxondaryo viloyati pedagogik mahorat markazi kafedra mudiri pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Jurnal
«Fan va ta'lim yangiliklari» ilmiy-amaliy jurnali
Son
Fan va ta'lim yangiliklari" jurnali 2026-yil 9(1)-soni
Sahifalar
43-52
Nashr sanasi
DOI
https://doi.org/10.5281/zenodo.22934516

Annotatsiya

Maqolada o‘quvchilarning o‘qib tushunish kompetentligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan darslik matnlarini loyihalash masalasi zamonaviy manbalar sintezi asosida tahlil qilinadi. Tahlil doirasida darslik matnining didaktik funksiyasi, matn qiyinligi va o‘qishbopligi, savol-topshiriqlarning kognitiv darajasi, qo‘shimcha va multimodal matnlar, raqamli o‘qish strategiyalari hamda korpus va sun’iy intellekt vositalari orqali matnni moslashtirish yo‘nalishlari kiritiladi. Manbalar o‘rtasidagi funksional bog‘liqliklarni umumlashtirish natijasida matnni maqsadli kompetensiyalardan kelib chiqib tanlash, lingvistik murakkablikni kalibrlash, metodik apparatni matn bilan bir vaqtda loyihalash, real o‘quvchining tushunishini diagnostik jihatdan tekshirish va matnni qayta moslashtirishdan iborat yetti bosqichli konseptual model taklif etiladi. Model manbalar sintezidan kelib chiqqan nazariy taklif bo‘lib, uning O‘zbekiston ta’lim amaliyotidagi samaradorligi alohida empirik validatsiyani talab qiladi.

Kalit so‘zlar: o‘qib tushunish, darslik matni, o‘qishboplik, matn murakkabligi, savol-topshiriq, multimodal matn, raqamli o‘qish, sun’iy intellekt

PDF yuklab olish