BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI INKLYUZIV TA’LIMGA TAYYORLASHNING KONSEPTUAL ASOSI: 3K FREYMVORKINING NAZARIY DERIVATSIYASI

  • Hosilbekova Latofat Shamiddin qizi — Guliston davlat pedagogika instituti I bosqich doktoranti
Jurnal
«Fan va ta'lim yangiliklari» ilmiy-amaliy jurnali
Son
Fan va ta'lim yangiliklari" jurnali 2026-yil 10-soni
Sahifalar
326-335
Nashr sanasi
DOI
https://doi.org/10.5281/zenodo.23261837

Annotatsiya

Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarni inklyuziv ta’limga tayyorlashning konseptual asosi sifatida 3K Freymvorki (Kognitiv — Kommunikativ — Kreativ-Adaptiv) ning nazariy derivatsiyasi asoslanadi. Freymvork uch mustaqil nazariy an’ana — kom-petensiyaviy ta’lim (CBE), EASNIE Inklyuziv O‘qituvchi Profili va Albert Ban-duraning o‘z-samaradorlik nazariyasi — integratsiyasi natijasida shakllangan: K1 bosqichi CBE ning bilim arxitekturasiga, K2 EASNIE ning hamkorlik sohasi va Banduraning ijtimoiy ishontirish manbasiga, K3 esa muvaffaqiyat tajribasi va re-fleksiya manbalariga tayanadi. Derivatsiya mexanik mosliklar yig‘indisi emas, qis-man qoplanadigan funksional tuzilma sifatida izohlanadi. Har bir bosqich alohida diagnostik vosita bilan bog‘lanadi: K1 — inklyuziyaga munosabatni o‘lchovchi MATIES shkalasi, K3 — o‘z-samaradorlikni o‘lchovchi TEIP shkalasi, K2 uchun esa bibliografik manbasi aniqlashtirishni talab qiluvchi EFIA shkalasi ko‘rsatiladi. Maqolada «freymvork», «pedagogik mexanizm» va «tarkibiy-funksional model» tushunchalari ierarxik tarzda farqlanadi, O‘zbekistonning me’yoriy-huquqiy konteksti va beshta tizimli bo‘shliq tahlil qilinadi, har bir bo‘shliq 3K ning muay-yan bosqichiga bog‘lanadi. Freymvork hozircha nazariy xarakterga ega; uning tar-kibiy-funksional modeli va empirik validatsiyasi tadqiqotning keyingi bosqichida amalga oshiriladi.

Kalit so‘zlar: inklyuziv ta’lim, 3K Freymvorki, bo‘lajak o‘qituvchi, kompetensiyaviy yondashuv, EASNIE profili, o‘z-samaradorlik, pedagogik mexanizm, tarkibiy-funksional model, nazariy derivatsiya, diagnostik vosita, defektologik paradigma

PDF yuklab olish